Monumentale beukenhaag in Sterksel aangewezen als gemeentelijk groen monument
Het college van burgemeester en wethouders heeft op 23 juni besloten een monumentale (beuken)haag in Sterksel aan te wijzen als gemeentelijk groen monument. Het besluit is genomen mede op verzoek van de eigenaars van de monumentale haag.
De gemeente vindt deze haag van groot belang vanwege haar karakteristieke voorkomen, de ouderdom, de herkenbaarheid en identiteit van Sterksel en de cultuurhistorie. De aanwijzing als gemeentelijk groen monument is bedoeld om de haag te behouden voor toekomstige generaties, zodat alle inwoners van Sterksel en bezoekers kunnen blijven genieten van deze prachtige, cultuurhistorisch waardevolle en zeer oude bomenhaag.
Meer dan 120 jaar oude beukenhaag
De monumentale beukenhaag ligt in Sterksel, loopt parallel aan de Pastoor Thijssenlaan en is al ruim 120 jaar oud, mogelijk nog ouder. De haag heeft ooit onderdeel uitgemaakt van de tuinaanleg van Huize Sterksel of mogelijk zelfs van de voorloper daarvan, het “kasteeltje Sterksel”.
De monumentale villa Huize Sterksel is in 1903 of 1904 in Art Nouveau stijl gebouwd op de plek van het “kasteeltje Sterksel”. Dit laatst vermelde pand was overigens geen kasteeltje, maar een voormalig herenhuis dat eigendom was van de vooraanstaande familie Pompen, grootgrondbezitters in de 19e en begin 20e eeuw. Vandaar de naamgeving “kasteeltje” aan het einde van de 19e eeuw. Het herenhuis werd gesloopt omdat deze te laag lag en daardoor te vochtig was. Ophoging was noodzakelijk voor het duurzaam behoud van de villa. Deze ophoging en bouw van de villa is goed gelukt, aangezien de villa anno 2026 nog steeds zichtbaar is in het straatbeeld van Sterksel.
Een kaart uit 1904 laat de situatie zien net na de bouw van Huize Sterksel, waarbij de tuin wordt omgrensd door een haag (aangegeven als donkere lijn). Dit is de metershoge beukenhaag die tegenwoordig grotendeels nog in de achtertuin van de villa en de zuidelijk aangrenzende percelen zichtbaar is.
Historische en landschappelijke waarde
De beukenhaag vormde eind 19e en begin 20e eeuw de begrenzing van de tuin van Huize Sterksel, die destijds veel groter was. De tuin lag ingeklemd tussen de huidige loop van het Sterksels kanaal in het noorden en liep bijna door tot aan de huidige Averbodeweg in het zuiden.
De haag maakt een essentieel onderdeel uit van de markante villa in het dorp en is een historisch-geografisch en landschappelijk zeer waardevol relict. De haag heeft een beeldbepalende functie voor het dorp en is één van de oudst bekende hagen van Heeze-Leende.
Aanwijzing als gemeentelijk groen monument
Dit alles maakt dat de haag van dusdanige waarde is dat deze is aangewezen als gemeentelijk groen monument. Dit betekent dat de gemeente een bijdrage gaat leveren aan het onderhoud van de bomenhaag, dat er een herplantplicht gaat gelden voor deze haag en dat de gemeente de haag gaat inspecteren op de kwaliteit van de haag.
